کشت زعفران بدون خاک چیست؟

۱۰ اسفند, ۱۳۹۶ - حسین خالقی

کشت زعفران بدون خاک چه طور ممکن است؟ مزیت های این نوع کشت نسبت به روش سنتی چیست؟

در این مطلب به سؤالات بالا پاسخ می دهیم هم چنین با ۲ نفر از اولین جوانان ایرانی که در کشور برای اولین بار این طرح را اجرا کرده اند آشنا می شویم.

کشت زعفران بدون خاک در گلخانه

کشت بدون خاک زعفران
کشت بدون خاک زعفران

این طرح برای اولین بار در جهان در کشور چین در منطقه تبت سال ۲۰۰۶ توسط جوان چینی به نام آقای بن که تحصیلات خود را در رشته کشاورزی به اتمام رسانیده بود؛انجام شد. که این ایده در همان اوایل کار توسط همگان رد شد و ناکارامد و غیر اصولی شناخته شد.

اما آقای بن دست از تلاش برنداشت و با پشتکار خود توانست موفق به برداشت محصولی با کیفیت بالا و راندمان خوب دست پیدا کند. بعد از تحقیقات و مطالعات بسیار توسط محققین و مهندسین چینی این طرح به خاطر بهداشتی بودن و دارا بودن کیفیت بالای محصول در سال ۲۰۱۲ به دستور رئیس جمهور چین ملی شد. در این طرح در حال حاضر در کشورهایی از قبیل اسپانیا، ایتالیا و ژاپن انجام شده است.

گفت و گو با دو جوان ایرانی که  اولین بار این طرح را اجرا کردند

علی عباسی نیا جوان بردسکنی میگه در سال ۱۳۹۳ با کشت بدون خاک زعفران آشنا شدم. که با دیدن سایت های چینی در این رابطه باعث شروع کارم شد. و با پی گیری های زیاد توانستم اطلاعات خوبی بدست آوردم.توی سایت های چینی تحقیقات زیادی انجام دادم که یا اصلاً اطلاعات نمیداند یا به سختی اطلاعات میگرفتم.

با چند نفر توی وی چت آشنا شدم و با اونا در ارتباط بودم و به هر زحمتی بود یک سری اطلاعات گرفتم و تونستم یک سری فیلم از چین خریداری کنم و اطلاعات خوبی بدست آوردم. من کشاورزی نخوندم در اصل رشته تحصیلی من مدیرت بازرگانی بود. من دنبال یه کاری بودم که بقیه انجام نداده باشن و کلاً جدید باشه بودم

کشت زعفران بدون خاک
کشت زعفران بدون خاک

سال ۹۵ با آقای خورشاهی اومدیم این کار رو استارت زدیم توی یک سطح آزمایشگاهی با همون علمی که بدست آوردیم، شروع کردیم. ازون جواب گرفتیم و سال۹۶ توی سطح وسیع شروع کردیم درباره این مدیریت جهاد بردسکن  گفت: اجرای آزمایشی این طرح در فضایی به مساحت ۱۰ متر مربع با کاشت ۷۰ کیلوگرم نخستین بار انجام شد.

در این منطقه با محدودیت منابع آبی مواجه هستیم و این گونه محصولات نیازی به آب ندارد به لحاظ تولید نیز به ازای هر هکتار ۵ برابر محصول زعفران در خاک برداشت می شود. و قیمت آن ۳ برابر قیمت زعفران معمولی است. مدیریت جهاد کشاورزی بردسکن گفت با توجه به علاقه مندی این ۲ جوان سال آینده کشت زعفران به روش بدون خاک را تا سطح ۲ هکتار در این شهرستان توسعه خواهیم داد.

آموزش کشت زعفران بدون خاک
آموزش کشت زعفران بدون خاک

علی محمد استقامت جوان قمی فارغ التحصیل رشته مدیریت دولتی از دانشگاه تهران است. که می گوید با راهنمایی های اساتید خود از جمله دکتر طالقانی و و دکتر علیمددی تحقیقات علمی در مورد محصول زعفران را شروع کردم و موفق به آشنایی با صنعت گیاهان دارویی و همچنین روش کاشت گلخانه ای زعفران در چین شدم.

که برای بار اول مقدار ۵۰ کیلو گرم پیاز زعفران در ۹ متر مربع به صورت طبقاتی در بستر بدون خاک کشت کردم که بعد از ۲ ماه به گلدهی رسید. این جوان مبتکر گفت: از مزیت های این کشت این است که مناسب برای تمام اقلیم هاست، کیفیت بالاتر زعفران بدست آمده از این روش به نسبت روش سنتی، کنترل آسان آفات و مقابله با خشکسالی، سرما و…؛ استفاده از فضای بسیار کم نسبت به روش دیگر و درآینده قصد دارم یک هکتار محصول زعفران بدون خاک در یک سایت گلخانه ای اجرا کنم.

روش کشت زعفران بدون خاک

در خرداد ماه پس از زرد شدن علف گیاه پیاز از خاک جدا می کنیم و در محیطی مناسب و خنک انبار می کنیم. در اول شهریور ماه پیازهای بالاتر از ۱۰ گرم در طبقه های چوبی قرار می دهند و به محیط گلخانه ای منتقل می شوند و دما، نور و رطوبت مناسب را تنظیم می کنیم. که در زمان های مختلف شرایط محیطی متغیر است.

در مهر ماه پیاز شروع به جوانه زدن می کند که در این مدت از اطراف پیازهای زعفران جوانه های زیادی بیرون میاد، که باید به جز ۲ یا ۳ جوانه اصلی آن، دیگر جوانه ها را از پیاز جدا کنیم که این کار ما باعث می شود توان پیاز برای گلدهی بیشتر شود و محصول بیشتری برداشت کنیم

آموزش کشت زعفران بدون خاک
آموزش کشت زعفران بدون خاک

جالبی و خوبی این روش اینست که آب مورد نیاز برای رشد فقط از رطوبت محیط تأمین می شود یعنی پیاز زعفران هیچ گونه تماس مستقیم با آب ندارد به این دلیل که اگر با آب در تماس باشد باعث رشد ریشه در پیاز می شود، احتمال پوسیدگی پیاز بالا می رود و باعث انتقال بیماری می شود. پس از برداشت محصول زعفران پیاز ها ضدعفونی می شوند و جوانه های اضافی حذف می کنیم و در محل قبلی کشت قرار می دهیم. که این مراحل در سال بعد تکرار می شود.

چرا باید از روش کشت بدون خاک زعفران استفاده کرد؟

مزایای کشت زعفران بدون خاک
مزایای کشت زعفران بدون خاک

۱- با توجه به این که در کشور بحران آب داریم این نوع کشت به خاطر مصرف بسیار کم آب بهترین نوع کشت در راستای مدیریت بحران آب کشور می باشد.

۲-در این کشت به خاطر استفاده از پیاز درشت و مرغوب  و بدون بیماری، نگهداری در بهترین شرایط محیطی و دمایی، راندمان و بازدهی محصول نسبت به روش کشت سنتی  بسیار بیشتر بوده که معمولاً در روش سنتی مقدار محصول زعفران ۷ کیلو در هکتار ولی در این روش نوین ۲۳ تا۲۵ کیلو در هکتار است!

۳-در روش کشت سنتی گل زعفران در معرض برخورد آفتاب می باشد و باعث از بین رفتن طعم، عطر و قدرت رنگ دهی می شود که در نتیجه باعث کاهش کیفیت زعفران تولید شده می شود. که در این روش جدید و نوین جلوی نور آفتاب را گرفته ایم و این مشکل برطرف شده است و باعث بالا تر رفتن کیفیت زعفران شده و ارزش آن در بازارهای جهانی چندین برابر زعفران های دیگر است.

کشت زعفران بدون خاک
کشت زعفران بدون خاک

۴- در حال حاضر بهداشت یکی از مسائل مهم  در جوامع بین المللی است. در روش کشت سنتی زعفران به خاطر اینکه گل زعفران در معرض تماس با خاک، کود حیوانی و… در کل در یک محیط غیر بهداشتی قرار دارد  که باعث شده بهداشت آن مناسب نباشد. ولی در این روش محیطی بسیار مناسب و بهداشتی و بدون هر نوع آلودگی قرار دارد. ودر مقایسه با روش سنتی بهداشت آن بسیار خوب است.

۵-در روش سنتی پیاز  زعفران به دلیل اینکه در عمق ۲۰ تا ۳۰ سانتی زمین کشت می شود و چندین سال زیر خاک و دور از دسترس هست موجب افزایش بیماری پیاز زعفران در خاک می شود ولی در کشت نوین پیاز زعفران در دسترس بوده و مراقبت های لازم به راحتی انجام می شود.

۶- این روش کشت بدون خاک زعفران را می توان در فضایی محدود و به صورت طبقاطی انجام داد  و نیاز به زیر کشت بردن اراضی بسیار نیست. ۱۰ هزار متر مربع را میتوان در یک محیط هزار متری اجرا کرد.

برچسب‌ها: , , ,

16 دیدگاه در “کشت زعفران بدون خاک چیست؟”

  1. سلام
    مرسی از مطلب مفیدتون
    سوال من اینه که آیا در مناطق غیر گرمشیر هم میشه این کشت رو انجام داد؟ یا در صورت ایجاد گلخانه شرایط جوی داخل گلخانه و دما و… رو باید در چه وضعیتی ثابت کرد؟

    1. سلام.
      خواهش می کنم دوست عزیز.
      بله در صورت شبیه سازی شرایط کاشت زعفران در گلخانه، امکان کاشت در همه جا وجود دارد.
      درباره شرایط دقیق گلخانه، با توجه به اینکه تجربه عملی در این کار نداریم نمی توانیم نظری ارائه دهیم.

  2. سلام، با توجه به درآمدزایی این شغل اگر کارشناسان سایت نسبت به مشاوره و طراحی و اجرای این نوع کاشت اقدام کنند هم برای ما که تمایل به راه اندازی این نوع فعالیت اقتصادی داریم پشتوانه علمی میباشد و هم برای کارشناسان این کار کسب درآمد میگردد، ولی بدون هیچ اطلاعاتی و صرفاً با داشتن سرمایه و خواندن چند مقاله نمیتوان ریسک و شروع به کار کرد. لطفاً اگر از کارشناسان یا افرادی که این نوع کشت را انجام داده‌اند و تجربه لازم را دارند و می‌ خواهند این اطلاعات را در اختیار دیگران قرار دهند اعلام آمادگی کنند.

    1. سلام. با تشکر از پاسخ شما.کاملاً درست می فرمایید. صرفاً با خواندن چند مقاله نمی توان دست به کار کشت زعفران زد. کاشناسان کافه زعفران تجربه عملیاتی در زمینه کاشت زعفران بدون خاک ندارند. اما در حال آماده سازی مقاله ای درباره ظرفیت و چالش های کاشت زعفران در کشور هستیم. که به زودی در سایت منتشر خواهد شد.

    1. با سلام،
      چون ما شخصا در این مورد تجربه ای نداریم، نمی تونم آماری در این مورد به شما بدیم. میزان برداشت زعفران به غیر از وزن پیاز به عوامل دیگه ای هم وابسته است. در کشت خاکی این میزان پیاز رو میشه با تراکم مناسب برای کشت ۱۲۰۰-۱۵۰۰متر زمین استفاده کرد. در سال اول برداشت از این مقدار زمین محدود و نهایتا ۲۰-۳۰کیلوکرم کل زعفران خواهد بود که با مدیریت صحیح تغذیه این مقدار برای سال بعد میتونه ۳تا ۴ برابر افزایش پیدا کنه. البته این روند افزایشی همیشه به این اندازه افزایش پیدا نمی کنه و بعد از ۳تا نهایتا ۵سال باید پیاز ها رو کند و به زمین دیگه ای منتقل کرد.

    1. سلام. همینجا مطرح بفرمایید. در حد امکان کارشناس ما پاسخ شما را از طریق دیدگاه های همین پست ارسال خواهند کرد.

      1. ببخشیدمن میخوام امسال به صورت آزمایشی دریک فضای ده متری شروع به کشت زعفران گلخانه ای بکنم درموردرطوبت محل گلخانه بایدچجورباشه ازکی بایدمحل گلخانه رطوبتی باشه تاچه زمانی رطوبتی باشه دمای گلخانه چقدر باشه وهمچنین بعد ازاینکه زمان گل دهی تمام شدوقتی پیازروواردزمین کردیم آیاآب نیازداره بدیم

        1. لطفا دیدگاه های قبلی را مطالعه کنید تا به شما کمک کند.
          بعد از گل دهی پیاز زعفران، چرخه زایش پیازهای دختری آغاز می شود که مصادف با ظهور برگ های سبز زعفران و تغذیه زعفران از محل ریشه می باشد. بسته به محل های مختلف پیاز زعفران باید از پایان اسفند تا پایان فروردین از محل ریشه تغذیه شود. در صورتی که کشت بدون خاک باشد شما باید نیاز پیاز را به صورت هیدروپونیک تامین کنید یا پیاز را به خاک منتقل کنید.
          دشمن پیاز زعفران رطوبت بالا و کنه می باشد.

    1. سلام.
      چرخه عمر پیاز زعفران با شروع رشد گل ها در داخل پیاز زعفران در تیر تا مرداد بسته به خنکی هوای منطقه آغاز می شود، بعد از ظهور گل ها که معمولا در پاییز اتفاق می افتد چرخه زایش زعفران آغاز می گردد، چراکه هر پیاز زعفران فقط یک بار گل دهی می کند و درصورتی که پیاز های دختری که بعد از ظهور گل ها زاییش می شوند به درستی رشد نکرده و تقویت نگردد، و وزن پیاز یا پیازهای دختری کمتر از حد مشخصی باشد، آن پیاز ها در سال بعد گل تولید نخواهند کرد. در اصطلاح کشاورزان زعفران کار می گویند پیاز جوجه کرده و به این معنی است که باید مزرعه را مجددا کاشت کرد. بنابراین می بایست بعد از پایان چرخه رشد پیاز تا شروع رشد مجدد که معمولا ۳ تا ۴ ماه به طول می انجامد، پیاز ها در محل خشک و خنک نگهداری شوند.

      1. کامل متوجه منظورتون نشدم.. جایی خوندم که میگن تو کشت گلخانه ای به روش ایروپونیک بعد از برداشت زعفران، پیاز زعفران رو باید به مدت ۳ تا ۴ ماه در خاک کاشت(حدودا از خرداد ماه تا شهریور)
        ایا در این روش بعد از برداشت حتما باید پیاز رو در خاک کاشت یا نیازی نیست و فقط کافیه در جای خشک و خنک نگهداری بشه؟؟

        1. خاک در واقع یک محل خشک و خنک و با اندکی رطوبت هستش که می تونه سلامت پیاز و رطوبتش رو حفظ کنه.در حقیقت همونطور که خود شما هم فرمودید، خاک بهترین محل نگه داری برای پیاز زعفران هستش.

    1. سلام. خیر کافه زعفران کلاس آموزشی در زمینه زعفران برگزار نمی کند و آموزش های مربوطه به صورت مقاله در سایت منتشر می شوند. شما می توانید با عضویت در کانال تگرامی ما با آی دی @cafesaffron در جریان آخرین مقالات منتشر شده در سایت قرار گیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *